Een laatste wens in de zon

De telefoon gaat over. Meneer neemt op. Ik stel mezelf voor: “Goedemorgen, u kent mij nog niet, maar ik ben gespecialiseerd verpleegkundige bij RST Zorgverleners.” Ik leg kort uit wat mijn rol is, waarom ik bel en vraag of ik op huisbezoek mag komen. Meneer stemt daarmee in.

Een paar dagen later zit ik aan de keukentafel bij meneer en zijn vrouw. De koffie staat klaar, maar blijft in eerste instantie onaangeroerd. Er hangt een lichte spanning in de lucht. Tegelijkertijd is er nieuwsgierigheid. Het gesprek komt rustig op gang, maar verschuift al snel naar wat er werkelijk toe doet: de ziektegeschiedenis en het lange behandeltraject dat nu is afgesloten. We spreken over onzekerheid, verdriet en de vraag wat er nu nog wél mogelijk is.

In dit soort gesprekken wordt duidelijk wat palliatieve zorg betekent: zorg die start wanneer genezing niet meer mogelijk is. Het doel verschuift van beter worden naar een zo goed mogelijke kwaliteit van leven. Deze fase kan kort zijn, maar kan ook maanden of langer duren. De zorg richt zich niet alleen op lichamelijke klachten, zoals pijn of benauwdheid, maar ook op psychische ondersteuning, sociale omstandigheden en zingeving.

In de palliatieve fase draait zorg om afstemming. Wat wil iemand nog wel? Wat juist niet? Door hierover in gesprek te gaan, ontstaat duidelijkheid en rust. Ook naasten spelen een grote rol. Zij bieden steun, maar hebben zelf ook aandacht nodig. Een simpele vraag als: “Hoe gaat het met u?” kan daarin veel betekenen.

Tijdens een volgend bezoek zegt meneer: “Ik wil zo graag nog één keer in mijn tuin zitten.”

Een eenvoudige wens, maar niet vanzelfsprekend in zijn situatie. Samen kijken we wat nodig is om dit haalbaar te maken. Een paar dagen later zit hij buiten in de zon, precies zoals hij het zich had gewenst.

Juist die kleine momenten geven het leven kwaliteit.

Wanneer ik later nog eens bij meneer kom, zit hij niet meer in de tuin, maar vertelt hij er nog met een glimlach over. “Dat moment pakt niemand mij meer af.”

Het zijn precies die momenten die laten zien waar palliatieve zorg om draait: niet om de tijd die nog telt, maar om wat in die tijd betekenis krijgt.

Wanneer ik terugdenk aan meneer in zijn tuin, blijft dat beeld mij bij. Het laat zien hoe belangrijk het is om ruimte te maken voor wat iemand nog wél wil, hoe klein die wens ook lijkt.

De verschillende levensfasen zijn te vergelijken met de seizoenen. De herfst en winter staan voor een periode van afronding. Vanuit christelijk perspectief eindigt het leven echter niet in de winter, maar ligt er een toekomst die verder reikt. Dat geeft een diepere laag aan het verlenen van palliatieve zorg.

Sylvia Teune-van den Brink
Palliatieve zorg verpleegkundige

Deze blog is onderdeel van een blogserie die beurtelings wordt verzorgd door onze palliatieve zorg verpleegkundigen.