Blog | Meer dan een pompcontrole

Bij RST Zorgverleners willen we passende zorg bieden tot het laatst. Daarom voeren we in elk team één à twee keer per jaar een zogenoemde screening uit. Tijdens zo’n moment bespreken we alle cliënten en stellen we onszelf een belangrijke vraag: verbaast het ons als deze cliënt binnen een jaar overlijdt, of een ziekte heeft waarvan hij of zij niet meer geneest? Die vraagt helpt ons om op tijd stil te staan bij passende zorg, wensen en mogelijkheden in de laatste levensfase.

Een paar weken geleden deed ik weer zo’n screening in een van onze teams. Soms merk ik dat het niet vanzelfsprekend is om met cliënten over het levenseinde te praten. Het kan een beladen onderwerp zijn, met veel emoties en onzekerheid. Daarom besluit ik op een ochtend om een zorgmoment te combineren met een gesprek. Als het past, blijf ik even langer zitten om het onderwerp voorzichtig aan te snijden.

Zo rijd ik op een vrijdag om kwart voor negen naar meneer De Vries*. Het controleren van een pijnpomp, dat is in theorie de zorgvraag. In de praktijk is dat vaak maar een klein deel van het verhaal. Achter de zorgvraag schuilt een wereld van spanning, verdriet, liefdevolle betrokkenheid en een ziekteproces dat het leven steeds meer bepaalt.

Meneer De Vries is voorzichtig als ik binnenkom. Hij kijkt scherp toe of ik alles goed doe en of ik vertrouwd met de pomp omga. Na een tijdje ontspant hij zichtbaar. “Volgens mij heb je dit vaker gedaan”, zegt hij. Ik glimlach en antwoord: “Dat klopt, ik kom deze pompen regelmatig tegen.” Dat stelt hem gerust. En dan komt het gesprek op gang.

Hij vertelt dat hij soms bang is dat de pomp steeds hoger moeten worden gezet. “Straks kan ik nog minder voor mezelf zorgen”, zegt hij zacht. We praten over wat voor hem belangrijk is, over zijn grenzen en wensen, en over wat hij moeilijk vindt aan deze fase. Zijn vrouw schuift aan en stelt vragen die ze tot dan toe niet durfde te stellen. “Hoe ziet een stervensfase eruit? Wat voor symptomen kan ik verwachten? Wie kan ik waarvoor bellen?”

Ik geef haar de informatie die ik kan delen en merk dat er ruimte ontstaat. De opluchting bij beiden is voelbaar. Als ik mijn spullen pak, vragen ze wanneer ik weer langskom.

Marinda Verschuure
Palliatieve zorg verpleegkundige

Deze blog is onderdeel van een blogserie die beurtelings wordt verzorgd door onze palliatieve zorg verpleegkundigen.

*Vanwege privacyredenen is deze naam gefingeerd.